اکسیر، گروه کارکنان پیشین     

EXIR, The Group of IRAN AIR  

Former Employees

شادروان عباس احمدی

مدتها بود دوست داشتم از پرنده پیشکسوت هما، عباس شمس احمدی که همه اورا بنام "پدر" میشناختیم  یاد کنم، اما ازنظر اطلاعات و عکس کمبود داشتم، تا اینکه یکی از دوستان که نسبت خویشاوندی نزدیکی با پدر دارد وبه گفته خودش ازپدرش به او نزدک تر وعزیزتر بود به یاری من شتافت و با کمک فرزندان پدر احمدی کمبود مراجبران کردند.

من بخاطراین محبت ازدوست عزیز، نادر پورسرتیپ که خود نیزخلبان است وفرزندان پدر سپاسگزاری میکنم.

من هیچگاه خاطره روزهای اوایل دهه 1960را که درشیراز بودم فراموش نخواهم کرد. آنروزها پدر وقتی بین دوپروازدرشیراز استراحت داشت به دفتر میامد و یکدیگر را میدیدیم و گاهی با دیگر دوستان هواپیمایی همانطوریکه دراین شهر با صفای کشور مرسوم است دسته جمعی به باغ های اطراف شهرمیرفتیم.  

پدرنخست یک انسان واقعی ویک مرد تمام عیار، وارسته، با صفا و افتاده بود و سپس یک پیشکسوت و یک خلبان حرفه ای. او دردوستی صمیمی، یکرنگ، بیریا و فداکار و بسیار دوست داشتنی ومورد احترام همگان بود. درسالهای نخستینی که اوپروازمیکرد تعداد خلبانان کشورمان  بسیارکم بودند. اوعاشق پرواز بود و دراین فن هنرمند وعلاقه مند به آموزش این فن به جوانان. نادرپورسرتیپ خاطره های شیرینی از کودکی خود با پدار دارد که چگونه اورا با هواپیما و پرواز آشنا و به آن علاقه مند کرد.

عباس احمدی زندگی پرماجرایی داشت. داستانهای شنیدنی بسیاری از پرواز ها و کارهای او بجای مانده، اما رویدادی که موجب گرایش و ورود او به عالم پروازشد، برمیگردد به زمانی که نیروی هوایی ایران تازه بدستوررضا شاه پایه گذاری شده بود. درآن روزها طبیعتا مردم بدلیل عدم آشنایی باهواپیما با پرواز با این پدیده نو واهمه داشتند و همه کس حاضر نبود خلبان شود. رضاشاه برای اینکه تعداد بیشتری ازجوانان را به نیروی هوایی جذب کند، گفته بوده که جوانان دوره وظیفه را در نیروی هوایی بگذرانند و درطول خدمت نظام حرفه خلبانی را بیاموزند و بعد از ارتش مرخص شوند. این شگرد موجب شد عده ای از جوانان، جمله عباس احمدی، تشویق شده به این نیروی تازه پا بپیوندند. البته وقتی به پایان خدمت این عده رسید، رضا شاه تصمیم خود را تغییر داده بود و از مرخص کردن آنهاییکه خلبانی آموخته بودند منصرف شد.

عیاس احمدی جزء دانشجویان سومین دوره آموزشی خلبانی نیرو هوایی بود و با روانشاد تیمساررفعت هم دوره بودند. با این ترتیب پدر تا آغاز جنگ جهانی دوم درنیروی هوایی خدمت نمود. درسال های جنگ نیروی هوایی ایران ازهم پاشیده شد و متاسفانه تمام کارهایی تا آن زمان درنیروی هوایی انجام شده بود بهدررفت. با آغاز جنگ عباس احمدی به محلات رفت و کارخانه روغن زیتون سازی راه انداخت اما بعد ازجنگ مجددا به تهران بازگشت و این بار همکاری خود را با باشگاه هواپیمایی کشوری که به جوانان خلبانی میاموخت آغاز بکار کرد. دراین زمان دوست دیرینه و همدوره اش علی اصغررفعت مسئول باشگاه بود.  دراین سالها پدر هم آموزش پرواز میداد و هم با پرواز به اطراف و اکناف کشور پست حمل میکرد. جالب است بدانید که کار اصلی باشگاه آموزش حوانان بود اما بدلیل کمبود بودجه و بمنظور ایجاد درآمد برای کمک به ادامه کار باشگاه، پس از تغییر برخی از مواد اساسنامه، بنا بر پیشنهاد علی اصغر رفعت مقامات آموزشگاه با وزارت پست و تلگراف وارد مذاکره شدند که عده ای از آموزگاران خلبانی و حتی دانشجویان خلبانانی که فارغ التحصیل میشوند پست شهرستانها را با هواپیماهای آموزشگاه حمل نمایند.  این برنامه با حمل پست جنوب مانند آبادان به چاه بهار آغاز شد یکی از خلبانانی که دربرنامه حمل پست شرکت داشت عباس احمدی بود که بعدا بدلیل قدیمی بودن او وسابقه دیرینه اش در پرواز بنام "پدر" شناخته شد. از عباس احمدی داستانها متعددی تعریف میکردند، ازجمله اینکه با هواپیما از زیر پل اهواز رد میشده یا اینکه وقتی سوخت هواپیمایش تمام میشده در نخستین شهر سرراه خود مینشسته و در یک پمپ بنزین سوخت میگرفته. برنامه حمل پست تا مدتی ادامه یافت ودرتامین درآمد برای باشگاه  موفقیت آمیز بود. پدر چندی بعد از اینکه هواپیمایی ایران تاسیس و درسال 1946 پروازهای خود را آغازکرد به این هواپیمایی پیوست و درطول سالها تا زمان بازنشستگی خود روی هواپیماهای دی سی 3، دی سی 4، دی سی 6 و وایکانت پرواز کرد.  

پدرهمه ایران را چشم بسته بلد بود. از او تعریف میکنند در مسیر پرواز پیش از اینکه به نقطۀ مشخصی برسد، بطور مثال میگفته است 10 دقیفه دیگر بالای فلان شهر میرسیم و دقیقا سر آن وقت به آن نقطه ای که گفته بود میرسیدند. 

اما ازکارهای پدر مطلبی که قابل توجه و مستند است، شرکت اودرنخستین مسابقه هوایی بین المللی در ایران است. درسال 1330 برای نخستین بار در ایران یک مسابقه بین المللی هواپیمایی برگزارشد که درآن عده ای خلبانان ایرانی و خارجی شرکت کردند. عباس احمدی دردورشته این مسابقه مقام نخست را کسب کرد. یکی ازآنها مسابقه فرود یا Spot Landing بود. باین ترتیب که باید خلبان درپشت خط معینی هرچه نزدیک تر به خط، بنشیند. دراین مسابقه پدراحمدی که درآن زمان با باشگاه پروازمیکرد، نفراول شد و کاپ نقره گرفت، دو نفر خارجی بنام های انریکو میل و اسپرینگر دوم و سوم و سروان شاهرخی چهارم شد. مسابقه دیگری که اودرآن اول شد مسابقه آکروباسی بود. داستان برنده شدن این مسابقه شنیدنی است.

اومسابقه آکروبسی را با هواپیمای Navion انجام داد. نادر پورسرتیپ میگوید ناویان هواپیمای سنگینی بود و برای کارهای آکروباسی هواپیمای مناسبی نبود، اما بدلیل اینکه کاربوراتورآن از نوع PD بود موتور هواپیما درحالت وارونه خاموش نمیشد. از آنجاییکه عباس احمدی مرد بسیارصادقی بود خود ماجرای این مسابقه را برای نادر چنین تعریف کرده که وقتی به جلوی محل داوران مسابقه میرسد ارتفاع کم کرده و شروع به غلت زدن میکند. درنخستین غلت چون هواپیما سرعت زیادی داشته مسئله ای پیش نیامده، غلت دوم را نیز میتواند براحتی انجام دهد اما درغلت سوم سرعت هواپیما آنقدر کم بوده که دیگرنمیتواند بحالت اولیه برگردد درنتیجه ناچارا پشت بزمین ادامه میدهد تا زمان که میتواند سرعت و ارتفاع کافی بگیرد و هواپیما را برگرداند. این حرکت به نظر داوران خیلی جالب مینماید و موجب میشود که نمره بسیار بالایی به بدهند و اول شود. 

عباس احمدی درسال 1292 درتهران زاده شد ودرسال 1363 درهمین شهر زندگی را بدرود گفت. اوپنج فرزند، سه دختر بنام های فریده، ناهید و نازی  و دوپسر بنام های علی و حسین از خود بجای گذاشت. بروان پاکش درود میفرستیم و یادش را برای همیشه گرامی خواهیم داشت.        

عکس بالا گروه هنرآموزان خلبانی و استادان و عده ای از افسران نیروی هوایی ایران را نشان میدهد.

عباس احمدی اولین ردیف از بالا و ازدست راست نفرپنجم است

 

 

 

پدربا سروان نافذ

 

عباس احمدی درگروه خلبان شکاری نیروی هوایی، ردیف اول از بالا از راست نفردوم 

عکس های عباس احمدی درسالهای مختلف زندگی

یک عکس تاریخی - نفراول دست راست احتمالا ستوان رفعت (تیمساررفعت فعلی است)

هنگام گرفتن کاپ نفر اول درنشستن از شاه

روی این کاپ نوشته شده

Iran International Air Rally, landing competition, presented by Scandinavian Airlines System (SAS)

 

دونوع از هواپیماهایی که پدراحمدی اوائل هواپیمایی با آنها پرواز میکرد - دست راست هواپیمای ناویان و دست چپ ریروین

عکس دست چپ پدر با گروه پروازی هواپیمای وایکانت هواپیمایی ایران - نفر آخر دست چپ جان واترمن رییس خلبان های آن زمان هواپیمایی ایران است

عکس های بالا در اوائل دهه 1960 درشیراز گرفته شده. عکس دست چب پدربا حسن رزمجو (نفردست راسست) رییس ایستگاه وقت شیراز

 و یکی از همکاران مهماندار و دست راست پدر با عباس عطدروش

عکس های بالا دیدار پدر از هواپیماهای جدید به دعوت خلبانان جوان هما و عکس زیر متن معرفی هما توسط یکی از خلبانان

Iranian Airline, Iran Air, Iranair employees, هما، هواپیمایی ملی ایران